Erişilebilir alan, kapsayıcı kütüphane

Görme engelli ve kör yurttaşlar, İzmir Büyükşehir Belediyesi Hasan Âli Yücel Kütüphanesi bünyesinde oluşturulan erişilebilir alanla Braille yazıcı ve kitaplar, erişilebilir bilgisayar ve yardımcı teknolojilerden yararlanarak bağımsız şekilde ders çalışabiliyor, araştırma yapabiliyor ve sosyalleşebiliyor. Kullanıcıların memnuniyetle karşıladığı uygulamanın, kentin diğer kütüphanelerinde de yaygınlaştırılması hedefleniyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, herkes için eşit ve erişilebilir bir kent hedefiyle kütüphane hizmetlerini kapsayıcı bir anlayışla geliştirmeyi sürdürüyor. Yenilikçi, sürdürülebilir ve herkes için erişilebilir bir kütüphane ağı oluşturma amacıyla çalışmalarını yürüten Kütüphaneler Şube Müdürlüğü, kentte yaşayan tüm bireylerin kültürel yaşama ve öğrenme olanaklarına eşit koşullarda katılımını destekliyor. Bu kapsamda Kültürpark’ta bulunan Hasan Âli Yücel Kütüphanesi bünyesinde hizmet veren erişilebilir alan, başta görme engelli ve kör bireyler olmak üzere engelli yurttaşların kullanımına sunuluyor. Alanda kullanıcıların ihtiyaçlarına yönelik bilgisayarlar, Braille yazıcı, erişilebilir klavye ve yardımcı bilişim teknolojileri bulunurken, erişilebilir alanın farklı engel gruplarının ihtiyaçlarını da kapsayacak şekilde geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülüyor. Kütüphaneyi kullanan görme engelli kullanıcılar, erişilebilir alanın kapsayıcılığından memnuniyet duyduklarını belirtiyor.

Hem ders çalışma hem sosyalleşme alanı

Görme engelli ve kör bireylerin dijital kaynaklara bağımsız şekilde erişebildiği alan, yalnızca teknolojik donanımıyla değil kullanım esnekliğiyle de öne çıkıyor. Görme engelli kullanıcılar diledikleri takdirde kendi ekran okuyucu cihazları veya yardımcı teknolojileriyle gelerek bu alanı bireysel çalışma ortamı olarak kullanabiliyor. Ayrıca okuyucuları, refakatçileri ya da eğitmenleriyle birlikte sesli ders çalışabilecekleri, eğitim ve araştırmalarını rahatlıkla sürdürebilecekleri uygun bir çalışma ortamından da yararlanabiliyor. Çalışmalarını tamamlayan kullanıcılar, Hasan Âli Yücel Kütüphanesi’nin bahçesinde dinlenebiliyor, kitap okuyabiliyor, sosyalleşebiliyor. Böylece kütüphane, erişilebilir hizmet anlayışını yalnızca fiziksel olanaklarla değil herkesin bir arada vakit geçirebildiği kapsayıcı yaşam alanları oluşturarak da destekliyor.

“Kapsayıcı bir tasarım”

Hasan Âli Yücel Kütüphanesi’nde ders çalışan görme engelli üniversite öğrencisi Selinay Erkul, “Yerel yönetimin böyle bir girişimin yapması benim için sevindirici. Erişilebilir alanın kullanıcı deneyimleri üzerinden tasarlandığını düşünüyorum. Bu da gerçek ihtiyaçları karşılamada çok önemli. Erişilebilir alanda Braille ekran, bilgisayar, kitaplar var. Ayrıca Braille baskı cihazından ücretsiz baskı alınabilmesi çok önemli. Kaynağa ihtiyaç duyduğumda bu baskı cihazlarına ulaşmak her zaman mümkün olmuyordu. Erişilebilir alanı olan bir kütüphanenin Alsancak gibi merkezi noktada olması da çok büyük avantaj. Elbette gelişime açık noktalar var ama daha kapsayıcı bir tasarım için emeği geçen herkese teşekkür ederim” dedi. 

“İhtiyaç duyduğumuz her şey var”

Görme engelli yüksek lisans öğrencisi Ceylan Avşar ise “Kütüphaneyi çok kapsayıcı buldum. İçeride rahatlıkla kullanabileceğim birçok ürün var. Braille kitaplar, bilgisayarlar ve yazıcı var. Aslında ihtiyaç duyduğumuz her şey bulunuyor ve sesli bir şekilde çalışabilmemiz de çok büyük bir avantaj. Buraya gelmekten büyük bir keyif alıyorum. Ders çalıştıktan sonra arkadaşlarımızla bahçeye çıkıp sosyalleşmek, yeşilliklerin ve güzel havanın tadını çıkarmak çok keyif verici oluyor. Bu yüzden sıklıkla bahçeyi de kullanıyoruz. Bu tip mekânların erişilebilir ve kapsayıcı olması gerekiyor. Kapsayıcı eğitim dendiğinde bunun bütün kesimleri içine alması gerekiyor. Engelli bireyler de bu kesimlerden biri. Umarım kapsayıcı kütüphanelerin sayısı artar” diye konuştu. 

“Hizmetlerimize devam edeceğiz”

Kütüphaneler Şube Müdürlüğü’nde görevli Sosyal Projeler Şefi Mine Yıldız da şu bilgileri verdi: “Kütüphanelerimizin herkes için erişilebilir alanlarıyla kapsayıcı olması amacıyla çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu kapsamda nisan ayında açılan Hasan Ali Yücel Kütüphanemizde oluşturduğumuz erişilebilir alanda görme engelli ve kör vatandaşlarımız için bir alan oluşturduk. Erişilebilir alanda bilgisayarlarımız, yazıcımız, kitaplarımız ve klavyemiz mevcut. Erişilebilir alanda vatandaşlarımızın yoğun ilgisi ve memnuniyetiyle karşılaştık. Erişilebilir alanlarımızı çoğaltarak hizmetlerimize devam edeceğiz.”