El Nino tahminleri değişti: Sıcaklık ikinci planda kalacak! Bu haftaya dikkat...

El Nino'da son veriler beklentileri değiştirdi. Bilim insanlarının dikkat çektiği yeni tablo, küresel ölçekte iklim ve hava tahminlerini yeniden şekillendirirken gözler Türkiye'ye çevrildi. Peki El Nino’daki son durum ne? Ağustos ayında sıcaklıklar nasıl seyredecek, İstanbul’da bu hafta nasıl bir hava bekleniyor?

İşte son veriler ışığında öne çıkan tahminler ve uzmanların dikkat çektiği kritik detaylar...

Bu yıl El Nino neredeyse her ay yeniden gündeme geliyor. Pasifik Okyanusu’ndan gelen yeni veriler, bilim insanlarının iklim beklentilerini sürekli güncellemesine neden olurken, son modellemeler El Niño’nun daha önce tahmin edilenden daha güçlü bir seyir izleyebileceğine işaret ediyor.

Küresel ölçekte etkileri şimdiden hissedilmeye başlayan bu süreç, dünyanın birçok bölgesinde aşırı sıcaklıklar, kuraklık ve orman yangınlarıyla kendini gösteriyor. Uzmanlara göre güçlenen El Nino, tek başına hava olaylarını belirlemese de mevcut sıcaklık artışlarını ve aşırı hava olaylarının etkisini artırabilecek önemli bir iklim faktörü olarak öne çıkıyor.

SON UYARILAR ÇOK KRİTİK BİR DÖNEMDE GELDİ

Son dönemde Avrupa’dan Asya’ya birçok bölgede olağanüstü hava olayları yaşandı. Fransa ve İspanya’da meydana gelen büyük orman yangınları yüz binlerce kişinin tahliye edilmesine neden olurken, Fransa’da on binlerce hektarlık ormanlık alan zarar gördü.

İngiltere ve Galler ise meteorolojik kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana en kurak temmuz aylarından birini yaşadı. Resmî verilere göre İngiltere genelinde aylık yağış miktarı uzun yıllar ortalamasının yalnızca yaklaşık yüzde 10’u seviyesinde kaldı.

Doğu Asya’da da sıcak hava dalgaları yaşamı olumsuz etkiledi. Güney Kore’de sıcaklıkların 42,5 dereceye kadar yükselmesi üzerine yetkililer vatandaşlara açık hava faaliyetlerini durdurmaları yönünde uyarılarda bulundu.

Türkiye’de de son dönemde etkili olan aşırı sıcaklar ve peş peşe yaşanan orman yangınları, küresel iklim gündemindeki gelişmeleri daha yakından takip edilir hale getirdi.

* Peki güçlenen El Nino dünya genelinde ne zaman daha belirgin hale gelecek?

* Türkiye bu süreçten nasıl etkilenecek? 

* Ağustos ayında hava koşulları nasıl şekillenecek? 

* Bu hafta bizi nasıl bir hava bekliyor?

Tüm bu soruların yanıtlarını İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir ile değerlendirdik.

Ancak uzman değerlendirmelerine geçmeden önce, El Nino’daki son veriler ne söylüyor, bilim insanlarını endişelendiren gelişmeler neler, buna yakından bakalım...

TEMMUZ VERİLERİ SÜRECİ DEĞİŞTİRDİ AĞUSTOS-EKİM ARASINA DİKKAT

Temmuz ayında açıklanan son iklim verileri, El Nino’nun beklenenden daha hızlı güçlendiğini ortaya koydu. Dünya Meteoroloji Örgütü, bu veriler ışığında El Nino’nun ağustos ile ekim ayları arasında istikrarlı biçimde güçlenerek ‘daha güçlü’ seviyeye ulaşmasının beklendiğini açıkladı.

Kuruma göre söz konusu gelişme, dünyanın birçok bölgesinde mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıkların görülmesine ve yağış rejimlerinde önemli değişikliklerin yaşanmasına neden olabilir.Bilim insanlarının en yakından takip ettiği göstergelerden biri olan tropikal Pasifik’teki deniz yüzeyi sıcaklıkları da son verilerle dikkat çekici seviyelere ulaştı.

Yine Dünya Meteoroloji Örgütü değerlendirmelerine göre, bazı kritik bölgelerde deniz yüzeyi sıcaklıklarının mevsim ortalamasının yaklaşık 2,9 derece üzerine çıkması bekleniyor. Temmuz ayında ise bu fark yaklaşık 2,1 derece olarak ölçüldü. Uzmanlar, bu yükselişin El Nino’nun beklenenden daha güçlü bir seyir izlediğine işaret ettiğini ve okyanus sıcaklıklarının önümüzdeki aylarda daha da artabileceğini belirtiyor.

 ‘1998 VE 2016’DA YAŞANAN EL NİNO’YA GÖRE DAHA SICAK BİR İKLİME İŞARET EDİYOR’ 

Dr. Güven Özdemir de El Nino’nun beklenenden daha güçlü gelişme ihtimalinin arttığına dikkat çekerek, bazı deneysel iklim modellerinin 2026 sonbaharı ile kış başlangıcında ‘çok güçlü El Nino’ seviyesine ulaşılabileceğine işaret ettiğini belirtti.

Özdemir, “Bu durumda küresel sıcaklık rekorları kırılabilme olasılığı oldukça yüksek görülüyor. Ancak bunun tek nedeni El Nino değil. Rekor ihtimali çeşitli nedenlere bağlı. En önemlisi de küresel ısınma. El Nino, Pasifik Okyanusu’nda biriken ısıyı atmosfere aktararak küresel sıcaklık ortalamalarını yükseltiyor. Geçmişte 1997-98 ve 2015-16 dönemlerinde yaşanan güçlü El Nino olayları da en sıcak yılların görülmesine neden oldu. Bugün ise başlangıç koşulları 1998 ve 2016’ya göre daha sıcak bir iklime işaret ediyor. Bu nedenle aynı büyüklükte hatta daha güçlü bir El Nino’nun etkileri çok daha belirgin olabilir” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE AÇISINDAN DURUM KRİTİK

Dr. Güven Özdemir, El Nino’nun Türkiye üzerindeki olası etkilerine ilişkin değerlendirmesinde, bu iklim olayının doğrudan ve her yıl aynı şekilde sonuçlar doğurmadığını belirtti. Özdemir, “Güçlü El Nino yıllarında Türkiye’de yaz ve sonbahar dönemlerinde uzun süreli sıcak hava dalgaları, deniz suyu sıcaklıklarında artış, orman yangını riskinde yükselme ve bazı dönemlerde Akdeniz kaynaklı aşırı yağış olaylarının güçlenmesi gibi etkilerin görülme ihtimali artabilir. Ancak bu etkilerin şiddeti yalnızca El Nimo’ya bağlı değil; Kuzey Atlantik Salınımı (NAO), Akdeniz’in deniz suyu sıcaklıkları ve atmosferik blokajlar gibi birçok farklı sistem de süreci belirler” dedi.

Özdemir, “Benim mevcut değerlendirmem, 2026 sonbaharı ile 2027 kışının son yılların en dikkatle takip edilmesi gereken ENSO (El Nino–Güney Salınımı) dönemlerinden biri olabileceği yönünde. ENSO, tropikal Pasifik Okyanusu ile atmosfer arasındaki etkileşimlerden kaynaklanan ve dünya genelindeki iklim koşullarını etkileyen doğal bir iklim döngüsü” dedi ve ekledi:

“Eğer modeller önümüzdeki 1-2 ay boyunca aynı eğilimi korursa, bu olay 1997-98 ve 2015-16 dönemlerindeki güçlü El Nino olaylarıyla aynı seviyede, hatta bazı ölçütlere göre daha güçlü bir El Nino olarak değerlendirilebilir. Böyle bir durumda 2027 yılının küresel ortalama sıcaklık açısından yeni rekorlara sahne olma ihtimali de belirgin şekilde artar. Doğal olarak biz de bundan ciddi şekilde etkileniriz.” 

AĞUSTOS AYINDA TÜRKİYE’Yİ NASIL BİR HAVA DURUMU BEKLİYOR?

Bu soruma “Afrika kökenli sıcak hava taşınımları ile Basra alçak basıncının zaman zaman güçlenmesi, özellikle Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu’nun güneyi, Akdeniz ve Ege’de sıcaklıkları mevsim normallerinin 2-5 derece üzerine çıkarabilir” cevabını veren Dr. Güven Özdemir, “Kıyı kesimlerinde yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık daha da yüksek olabilir. Bu eğilim, güçlü El Nino’nun küresel sıcaklık artışını desteklemesiyle de uyumlu” dedi. Uzman isim ağustos ayına dair bölge bölge şu yorumlarda bulundu: 

Marmara: Sıcak hava dalgaları ile kısa süreli serinlemeler dönüşümlü görülebilir. Ayın ikinci yarısında yerel gök gürültülü sağanak olasılığı artabilir.

Ege ve Akdeniz: En belirgin sıcaklık anomalilerinin görülebileceği bölgeler. 40 derecenin üzerindeki değerler bazı merkezlerde tekrar görülebilir. 

İç Anadolu: Gündüzler çok sıcak, geceler nispeten serin; kuraklık eğilimi devam edebilir. 

Karadeniz: Kıyılarda nem yüksek olacak, iç kesimlerde ise zaman zaman kuvvetli konvektif yağışlar görülebilir. 

Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Sıcaklıklar uzun süre mevsim normallerinin üzerinde seyredebilir.

‘BU HAFTA SAĞANAKLAR GÖRÜLEBİLİR’

Bu haftaya dair de yorumlarda bulunan Dr. Güven Özdemir, “10-16 Ağustos dönemine ilişkin mevcut orta vadeli tahminler ve küresel model eğilimleri birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye genelinde yaz karakteri belirgin şekilde devam edecek görünüyor. Ancak bu hafta, ülke genelini kapsayan kesintisiz bir sıcak hava dalgasından ziyade, kuzey ve kuzeydoğu kesimlerde zaman zaman serinlemeler ve yerel sağanakların görüldüğü, güney ve iç kesimlerde ise sıcaklığın yüksek seyrettiği bir tablo öne çıkıyor” dedi ve yine bölge bölge şu yorumlarda bulundu:

Marmara: Bu hafta boyunca sıcaklıklar çoğu gün mevsim normalleri civarında veya 1-3 derece üzerinde seyredebilir. Hafta ortasına doğru kuzeyden esecek rüzgârlarla kısa süreli bir serinleme yaşanabilir. Trakya’nın kuzeyi ve bölgenin doğusunda yerel gök gürültülü sağanak ihtimali olabilir.

Ege: Yağış olasılığı oldukça düşük. İç Ege’de 36-40 derece, kıyılarda ise 33-37 derece civarında sıcaklıklar görülebilir.

Akdeniz: Haftanın en sıcak bölgelerinden biri olmaya devam edecek. Özellikle Adana, Osmaniye, Hatay çevresi ile Antalya’nın iç kesimlerinde 40 derecenin üzerine çıkan değerler görülebilir. Nem nedeniyle hissedilen sıcaklık daha yüksek olacaktır.

İç Anadolu: Gündüz sıcak, geceler nispeten serin. Ankara, Konya, Eskişehir çevresinde sıcaklıklar çoğunlukla mevsim normallerinin 2-4 derece üzerinde seyredebilir. Hafta sonuna doğru kuzey kesimlerde kısa süreli gök gürültülü sağanak ihtimali oluşabilir.

Karadeniz: Yağış açısından en hareketli bölge olmaya devam edecek. Orta ve Doğu Karadeniz kıyıları ile iç kesimlerinde yerel kuvvetli sağanak ve gök gürültülü yağışlar görülebilir. Sıcaklıklar diğer bölgelere göre daha ılımlı seyredecek.

Doğu Anadolu: Kuzeydoğusunda yerel sağanaklar beklenebilir. Güneydoğuya doğru gidildikçe hava daha sıcak ve kuru olacak.

Güneydoğu Anadolu: En yüksek sıcaklıkların görüleceği bölge olmayı sürdürecek. Bazı merkezlerde 42-45 derece aralığına ulaşan sıcaklıklar görülebilir.

İSTANBUL NEMLİ GÜNLERE TESLİM OLACAK

İstanbul için bu haftanın çok sıcak değil ama yaz karakterini koruyan, zaman zaman kuzeyli rüzgârların serinletici etki yaptığı bir hafta olacağını söyleyen Dr. Güven Özdemir, “Şu aşamada uzun süreli ve aşırı bir sıcak hava dalgası beklemiyorum” dedi ve şöyle devam etti:

Sıcaklıklar: Gündüz sıcaklıkları çoğunlukla 30-33 derece, bazı günler 34 derece civarına çıkabilir. Gece sıcaklıkları ise 22-24 derece aralığında seyredecek. Bu değerler, İstanbul için mevsim normallerinin yaklaşık 1-3 derece üzerinde bir döneme işaret ediyor. 

Rüzgâr: Hafta boyunca kuzey ve kuzeydoğulu (poyraz) rüzgârların zaman zaman kuvvetlenmesi bekleniyor. Bu nedenle özellikle Boğaz çevresi ve kuzey ilçelerde hissedilen sıcaklık birkaç derece daha düşük olabilir. 

Yağış: Haftanın büyük bölümünde yağış beklenmiyor. Ancak hafta ortası veya sonuna doğru atmosferdeki küçük ölçekli değişimlere bağlı olarak İstanbul’un kuzey ve doğu ilçelerinde kısa süreli yerel gök gürültülü sağanak ihtimali tamamen göz ardı edilemez. Şu anki verilere göre yaygın ve uzun süreli bir yağış sistemi görünmüyor. 

İstanbul’da esas dikkat edilmesi gereken unsur nem olacağını vurgulayan Dr. Özdemir, “Özellikle kıyı ilçelerinde öğle saatlerinde hava sıcaklığı 31-32 derece olsa bile, yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık 35-38 derece seviyelerine ulaşabilir. Bu nedenle 11.00-16.00 saatleri arasında uzun süre güneş altında kalınmaması faydalı olacaktır” dedi.

Hürriyet