Seferihisar “Tsunamiye Hazır Kent Sertifikası” almaya hazırlanıyor

Bilimsel analizler ve 30 bin senaryoya dayalı çalışmalarla tsunami riskine karşı hazırlanan İzmir’de, Seferihisar pilot bölge seçildi. UNESCO destekli CoastWAVE 2.0 kapsamında “Tsunamiye Hazır Kent” adayı olan ilçede tahliye rotaları oluşturulup bilgilendirme panoları ve yönlendirme tabelaları yerleştirilirken, hedef haziran ayında uluslararası sertifikayı almak.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, 30 Ekim 2020’de Seferihisar açıklarında meydana gelen depremin ardından yaşanan tsunami sonrası kenti deniz kaynaklı afetlere karşı hazırlamak amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen “İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması” kapsamında İzmir’in yaklaşık 600 kilometrelik kıyı şeridi incelendi, 30 bine yakın senaryo değerlendirilerek “Olasılıksal Tsunami Baskın Haritaları” hazırlandı.  Bilimsel verilerle hazırlanan haritalarla, olası bir tsunami durumunda riskli alanlar ve etki düzeyleri ortaya kondu.

Seferihisar pilot bölge seçildi

Bu çalışmalar doğrultusunda Seferihisar ilçesinin, UNESCO destekli Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu (UNESCO-IOC) tarafından dünya genelinde sadece 7 ülkede yürütülen CoastWAVE 2.0 Projesi kapsamında dünya çapında sertifikalandırılması için başvuru yapıldı. İzmir Valiliği, İzmir Büyükşehir Belediyesi, AFAD, Seferihisar Belediyesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ve Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen çalışmaların ardından ilçe İzmir’in ilk “Tsunamiye Hazır Kent” adayı oldu.

Tahliye rotaları oluşturuldu, bilgilendirme panoları yerleştirildi

Seferihisar’da uluslararası 12 temel kriteri karşılamak üzere çalışmalara başlandı. Akarca, Sığacık ve Ürkmez başta olmak üzere Seferihisar genelinde tsunami tahliye rotaları belirlendi. Vatandaşların afet anında güvenli alanlara hızlı ulaşabilmesi için Trafik Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından bilgilendirme panoları ve yönlendirme tabelaları yerleştirildi. Özellikle ilköğretim ve lise öğrencilerine yönelik eğitimler düzenlenerek afet bilincinin toplumun tüm kesimlerine yayılması hedeflendi.

“Sığacık risk açısından kritik bir noktada”

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü Öğretim Üyesi ve Proje Koordinatörü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, Seferihisar Sığacık bölgesinin tsunami riski açısından kritik bir noktada bulunduğunu belirterek, Ege Denizi’ndeki tsunami üretme potansiyeline sahip fay zonlarına yakınlığı ve deniz altı heyelanlarını barındırması nedeniyle bu bölgenin özel önem taşıdığını aktardı. 2020 yılında yaşanan depremin ardından oluşan tsunaminin ciddi hasarlara yol açtığını hatırlatan Özel, “Seferihisar-Sığacık, son yüzyılda Türkiye’de tsunami görülen tek ilçe diyebiliriz. Bu olay bize riskin ne kadar somut olduğunu gösterdi” ifadelerini kullandı. Projede erken uyarı sistemleri ve siren altyapısının da kurulacağını belirten Özel, özellikle yaz aylarında artan nüfus dikkate alınarak güvenlik önlemlerinin güçlendirildiğini kaydetti.

“Deniz çekilmesi tsunami işaretidir”

Proje araştırmacılarından ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner ise tsunami bilgilendirme panolarının hayati önem taşıdığını söyledi. Yalçıner, “Deprem sonrası denizde ani çekilme tsunami riskinin ilk işaretidir. Böyle bir durumda vatandaşların vakit kaybetmeden tahliye rotalarını kullanarak güvenli bölgelere yönelmesi gerekiyor. Yerleştirilen panolar ve tabelalar bu süreçte hayat kurtaracak” dedi. Dere yataklarının tsunami açısından kritik alanlar olduğuna dikkat çeken Yalçıner, “Tsunami dalgaları bu tür alanlarda daha etkili olur. Bu nedenle ilk panoları dere yataklarına yakın noktalara yerleştirdik” diye konuştu.

İzmir genelinde yaygınlaştırılacak

İzmir Büyükşehir Belediyesi, bilimsel modelleme, saha uygulamaları ve eğitim çalışmalarını bir araya getiren proje tamamlandığında, elde edilen deneyimi İzmir’in tüm kıyı ilçelerine yaymayı planlıyor. İlerleyen süreçte projenin Türkiye geneline yayılması hedefleniyor.

Tatbikat yapılacak, hedef sertifika

Çalışmalar kapsamında mayıs ayı sonunda geniş katılımlı bir tsunami tahliye tatbikatı gerçekleştirilecek. Sürecin başarıyla tamamlanması halinde Seferihisar 16 Haziran 2026’da UNESCO-IOC tarafından “Tsunamiye Hazır Kent” sertifikası alacak.