APİKAM’dan Cumhuriyet’in ilk yıllarına uzanan ramazan yolculuğu

İzmir’de ramazanın toplumsal ve kültürel yaşamdaki yeri, Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi tarafından hazırlanan sergide arşiv belgeleri, gazete haberleri ve dönemin tanıklıklarıyla anlatılıyor.

“Cumhuriyet’in İlk Yıllarında İzmir’de Ramazan Kültürü” sergisi, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hizmet Binası’nda 27 Şubat’ta ziyarete açıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürlüğü’ne bağlı Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) tarafından hazırlanan sergi, 23 Mart 2026 tarihine kadar ziyaret edilebilecek. 

Sergide, Osmanlı’dan Cumhuriyet’in ilk yıllarına uzanan süreçte İzmir’de ramazan ayının sosyal ve kültürel yaşamdaki yeri ele alınıyor. İftar sonrası Kemeraltı’ndan Basmane’ye uzanan hareketli sokaklar, Karagöz gösterileri, ortaoyunları ve meddah anlatılarıyla şekillenen ramazan geceleri; Tilkilik kahvehanelerindeki sohbetler ve sahura kadar süren eğlencelerle kentin hafızasında yer eden gelenekler gözler önüne seriliyor.

Dönemin tanıklıkları ve gazete haberleri

Cumhuriyet’in ilk yıllarında ise halkevlerinde düzenlenen konser ve tiyatro etkinlikleri, dayanışma amaçlı organizasyonlar ve bayram hazırlıkları ramazanın toplumsal yönünü güçlendiren unsurlar olarak öne çıkıyor. Mezarlıkbaşı, İkiçeşmelik ve At Pazarı meydanlarında kurulan eğlence alanları, macuncular, helvacılar ve bayram manileri eşliğinde yaşanan coşku, dönemin tanıklıkları ve gazete haberleriyle ziyaretçilere aktarılıyor.

Ziyaretçiler sergide, sadece bayramlarda yayımlanan Hilal-i Ahmer gazetesinin 1935 yılı nüshasını, döneme ilişkin arşiv belgelerini ve hatıraları da görebiliyor.