İsrail tanıdı, ABD tanımıyor, Dışişleri tepkili...

İsrail, Somaliland'ı bağımsız bir ülke olarak tanıyan ilk devlet oldu. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, karara tepki gösterdi. Amerikan medyasında, ABD Başkanı Donald Trump'ın Netanyahu ile aynı adımı atmaya henüz hazır olmadığı bildirildi. Peki, Somaliland nerede ve neden bu kadar önemli?

İsrail, Somali'den tek taraflı olarak ayrıldığını ilan eden Somaliland'ı 'bağımsız bir ülke' olarak tanıdığını duyurdu.

Başbakan Binyamin Netanyahu, Dışişleri Bakanı Gideon Saar ve Somaliland'ın sözde Cumhurbaşkanı Muhammed Abdullahi, tanıma kararını bir törenle imzaladı.

Karardan duyduğu mutluluğu dile getiren Netanyahu, Abdullahi'yi resmi ziyaret için İsrail'e davet etti. Netanyahu, Somaliland'in, 'Abraham Anlaşmaları'na katılma talebini de ay sonunda yapılması öngörülen görüşmede ABD Başkanı Donald Trump'a ileteceğini kaydetti.

BAKANLIKTAN KARARA TEPKİ

Dışişleri Bakanlığı ise karara tepki gösterdi. Bakanlık Sözcüsü Öncü Keçeli tarafından yapılan açıklamada, söz konusu kararın, 'Somali’nin iç işlerine açık bir müdahale niteliği taşıdığı' belirtildi. 

Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, "Söz konusu karar, Netanyahu hükümetinin bölgesel ve küresel düzeyde istikrarsızlık yaratmayı hedefleyen hukuk dışı eylemlerinin yeni bir örneğini teşkil etmiştir" ifadesine yer verildi:

NYPOST: TRUMP HAZIR DEĞİL

Öte yandan, New York Post gazetesinde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Somaliland'in bağımsızlığını tanımasının ardından, ABD Başkanı Donald Trump'ın aynı adımı atmaya henüz hazır olmadığına ilişkin bir haber yer aldı.

New York Post gazetesinin haberine göre Trump, gazeteye telefonla verdiği röportajda, Netanyahu'nun adımının aynısını atmaya hazır olmadığını dile getirdi.

Trump, Somaliland'in bağımsızlığının tanınması konusunda, "Bu konuyu çalışacağız. Birçok şey üzerinde çalışıyoruz ve muhteşem kararlar veriyorum, bunlar da doğru kararlar" ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca, "Somaliland'in nerede olduğunu gerçekten bilen var mı?" diye sordu.

KARARA TEPKİLER

Somali Federal Cumhuriyeti, ülkenin egemenliği, ulusal birliği ve toprak bütünlüğünün tartışmaya açık olmadığını vurgulayarak, Somaliland’i tanıyan İsrail'e sert tepki gösterdi. Yapılan yazılı açıklamada, Somali’nin egemenliği, ulusal birliği ve toprak bütünlüğünün, Somali Federal Cumhuriyeti Geçici Anayasası, Birleşmiş Milletler Şartı ve Afrika Birliği Kurucu Senedi’nde güvence altına alındığı vurgulandı.

Afrika Birliği de Somaliland bölgesini bağımsız bir devlet olarak tanıma yönündeki herhangi bir adımı reddederek, Somali'nin birliği, egemenliği ve toprak bütünlüğünü savundu. Yapılan yazılı açıklamada, "Somaliland'i bağımsız bir varlık olarak tanımayı amaçlayan her türlü girişim veya eylemin kesinlikle reddedildiği ve Somaliland'in Somali Federal Cumhuriyeti'nin ayrılmaz bir parçası olmaya devam ettiği" hatırlatıldı.

Filistin Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada ise Filistin'in Somali'nin birliğine, egemenliğine ve siyasi bağımsızlığına tam desteği ifade edildi.

SOMALİLAND

Başkenti Hargeisa olan Somaliland, Afrika Boynuzu bölgesinde, resmî olarak Somali’nin kuzeyinde yer alıyor. Aden Körfezi’ne kıyısı bulunan bölge, Kızıldeniz’e açılan deniz yollarına yakınlığıyla stratejik bir konumda bulunuyor. 

Somaliland, 1960’ta İngiltere’den bağımsızlığını aldı, kısa süre sonra İtalyan Somali’siyle birleşerek Somali Cumhuriyeti’ni oluşturdu. Ancak merkezî yönetimle yaşanan iç savaş ve devlet çöküşünün ardından, 1991’de tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti. 

O tarihten bu yana kendi parlamentosu, hükümeti, güvenlik güçleri ve para birimiyle fiilen bağımsız bir yapı kurdu. Buna rağmen uluslararası toplumun büyük kısmı Somaliland’i resmen tanımıyor.

STRATEJİK ÖNEMİ

Somaliland'in Aden Körfezi’ne kıyısı, küresel ticaret ve enerji yollarına yakınlığı nedeniyle askerî ve jeopolitik açıdan kritik. Zira Orta Doğu ve Afrika’daki güç dengeleri, limanlar ve askerî erişim üzerinden şekilleniyor.

Ayrıca Somaliland, Somali’nin geri kalanına kıyasla uzun süredir daha güvenli ve istikrarlı bir yönetim sergiliyor. Tanınması, Afrika’da 'sınırların değişmezliği' ilkesini tartışmaya açabilir.

Bu nedenle İsrail’in tanıma kararı, sadece ikili ilişkiler değil; ABD’nin tutumu, bölgesel dengeler ve uluslararası hukuk açısından da yakından izleniyor.

cumhuriyet