131 fonun tasfiyesi için yasal çerçeve hazırlandı

Tasfiye kararı verilen yatırım fonları için hazırlanan kanun teklifinin ayrıntıları netleşti. Düzenleme; yatırımcıların hak sahipliğinin belirlenmesinden ara ödemelere, sorumlulardan tahsilattan geri kazanılan varlıkların dağıtımına kadar sürecin nasıl işleyeceğini ortaya koyuyor.

Tasfiye kararı verilen yatırım fonlarına ilişkin hazırlanan kanun teklifi taslağının ayrıntıları ortaya çıktı.

Bloomberg HT’ye göre düzenleme; tasfiye sürecindeki fonların malvarlığından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri kazanılmasını, sorumlulardan tahsilat yapılmasını ve elde edilen kaynakların fon pay sahiplerine dağıtılmasını düzenliyor.

Teklif, sermaye piyasasındaki tüm yatırım fonlarını kapsayan genel bir tasfiye rejimi oluşturmayacak. Düzenleme yalnızca SPK’nin 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiye kapsamına alınan fonlar için geçerli olacak.

HAK SAHİPLERİ KAYITLAR ÜZERİNDEN BELİRLENECEK

Tasfiye işlemleri, SPK’nin gözetim ve denetiminde görevlendirilecek bankalar ve diğer kurumlar tarafından yürütülecek.

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, TEFAS, portföy saklama kuruluşları ve dağıtım kanallarındaki kayıtlar karşılaştırılarak fon ve hesap bazında hak sahipleri belirlenecek.

Sermaye piyasası mevzuatına aykırı işlem yaptığı, manipülasyon veya piyasa dolandırıcılığına karıştığı ya da bu kişilerle birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.

SPK'YE SATIŞLAR İÇİN ÖZEL TEDBİR YETKİSİ

Tasfiye kapsamındaki varlıkların satışında piyasa koşullarının bozulmaması amacıyla SPK’ye ilave yetkiler verilmesi öngörülüyor.

Kurul; Borsa dışında satış yapılması, geçici fiyat marjları uygulanması veya satın alınan varlıkların belirli bir süre yeniden satılamaması gibi tedbirler alabilecek.

NET YATIRIM TUTARI NASIL HESAPLANACAK?

Fon malvarlığının tüm yatırımcıların alacaklarını karşılamaya yetmediği durumlarda ödemelerin hangi tutar üzerinden yapılacağı da taslakta düzenleniyor.

Buna göre “net yatırım tutarı”, MKK tarafından hesaplanacak.

Fonlara yapılan nakit giriş ve çıkışlar, TÜİK’in tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurtiçi üretici fiyat endeksinin (Yİ-ÜFE) aritmetik ortalaması üzerinden endekslenecek ve “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle netleştirilecek.

1 MİLYON TL'YE KADAR ARA ÖDEME

Tasfiye malvarlığından yatırımcılara ara ödeme yapılabilecek.

Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında bulunan yatırımcılara hesaplanan net tutarın tamamı, 1 milyon TL veya üzerinde bulunanlara ise en fazla 1 milyon TL ödeme yapılması öngörülüyor.

Ara ödemelerde endeksleme uygulanmayacak.

Para piyasası fonları hariç olmak üzere yapılacak ödeme, fona tasfiye kararı verildiği tarihte yatırımcının sahip olduğu toplam katılma payı değerini aşamayacak.

Dağıtılabilir nakdin yeterli olmaması halinde ise mevcut tutar hak sahipleri arasında oranlı olarak paylaştırılacak.

HAKSIZ KAZANCA İSTEĞE BAĞLI İADE İMKÂNI

Taslakta, gerçeğe aykırı biçimde oluşan değerlerden haksız kazanç sağladığı belirlenen kişilere de iade imkânı getiriliyor.

Bu kişilerin emsal getiriyi aşan kazançlarını ilan edilecek hesaplara gönüllü olarak iade edebilmesi öngörülüyor.

ZARARDAN ÖNCE PORTFÖY YÖNETİM ŞİRKETİ SORUMLU OLACAK

Fon malvarlığından mevzuata aykırı, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili kişilere ya da şirketlere aktarılan değerler, hukuka aykırı biçimde fondan çıkarılmış kabul edilecek.

Ortaya çıkan zarardan veya eksik tasfiye bakiyesinden öncelikle ilgili portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak.

Zararın buradan karşılanamaması halinde, SPK tarafından sorumluluğu tespit edilen gerçek ve tüzel kişiler şahsen sorumlu olacak.

TMSF MALVARLIKLARINA YÖNELİK TAKİP BAŞLATABİLECEK

SPK’nin bildirimi üzerine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), sorumluların malvarlıklarına yönelik cebri icra ve takip işlemleri başlatabilecek.

TMSF’nin takipleri tamamlanıncaya kadar söz konusu malvarlıkları üzerinde başka icra takiplerinin başlatılamaması, mevcut takip ve hacizlerin ise durdurulması öngörülüyor.

Soruşturmalar kapsamında el konulan ancak doğrudan fona iadesi mümkün olmayan varlıklar için de TMSF kayyım olarak görevlendirilebilecek.

Taslağa göre TMSF, mahkeme sonucunu beklemeden bu varlıkları satarak elde edilen tutarı geri kazanım hesaplarına aktarabilecek.

HER FON İÇİN AYRI 'GERİ KAZANIM HESABI'

Tahsil edilen, iade edilen veya varlık satışlarından elde edilen tüm kaynaklar, TMSF bünyesinde her fon için ayrı açılacak “Geri Kazanım Hesabı”nda tutulacak.

Bu hesaplar TMSF’nin kendi malvarlığından ayrı olacak.

Hesaplardaki tutarlar kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek ve yalnızca fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılabilecek.

Geri kazanılan kaynaklar TMSF tarafından tasfiyeyle görevli kuruluşlara, tasfiye işlemleri tamamlanmışsa Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) aktarılacak.

Düzenlemede kamuya ve Hazine’ye ek mali yük oluşturulmaması esas alınırken, teklifin yasalaşmasının ardından uygulamanın derhal başlatılması öngörülüyor.