ABD ve Çin'den ekonomik hamleler sürüyor

ABD yönetimi ile Tayvan arasında imzalanan ticaret anlaşması yürürlüğe girme aşamasına geldi. Anlaşma, yarı iletken sektöründen enerji ve tarıma kadar geniş bir alanı kapsarken karşılıklı gümrük düzenlemeleri ve yatırım taahhütleri dikkat çekti. ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi tarafından yayımlanan metinle iki ülke arasındaki ekonomik çerçevenin güçlendirilmesi hedefleniyor. Öte yandan Çin devlet medyası 53 Afrika ülkesinden yapılan ithalata sıfır gümrük uygulayacağını duyurdu.

ABD yönetimi, Tayvan’dan yapılan ithalata yüzde 15 gümrük vergisi uygulanmasını kesinleştiren karşılıklı ticaret anlaşmasını imzaladı. ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi tarafından perşembe günü yayımlanan metinle, Tayvan’ın ABD mallarına uyguladığı vergileri kademeli olarak kaldırması ya da düşürmesi de taahhüt altına alındı.

Anlaşmaya göre Tayvan, 2025-2029 döneminde ABD’den mal alımlarını önemli ölçüde artıracak. Bu kapsamda sıvılaştırılmış doğalgaz ve ham petrol, sivil uçak ve motorlar ile enerji şebekesi ekipmanları ve jeneratörler başta olmak üzere çeşitli sektörlerde yüksek tutarlı alımlar yapılması öngörülüyor.

YARI İLETKENLERDE VERGİ ORANI DÜŞÜRÜLDÜ

Ocak ayında varılan çerçeve anlaşmayla Tayvan menşeli ürünlere uygulanan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından yüzde 20 olarak belirlenen vergi oranı yüzde 15’e indirilmişti. Yeni metin, bu çerçeveyi teknik ayrıntılarla netleştiriyor. Düzenleme özellikle yarı iletken sektörünü kapsıyor.

Böylece Tayvan, Asya’daki başlıca ihracat rakipleri Güney Kore ve Japonya ile aynı vergi oranına tabi olacak.

Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Bu, Tayvan ekonomisi ve sanayileri için değişimin rüzgârını yakalayarak büyük bir dönüşümden geçme açısından kritik bir andır” ifadelerini kullandı. Lai, anlaşmanın Tayvan-ABD ekonomik ve ticari çerçevesini güçlendireceğini, güvenilir tedarik zincirleri oluşturacağını ve yüksek teknoloji alanında stratejik ortaklığı pekiştireceğini belirtti.

Anlaşma kapsamında Tayvan’ın ABD’ye ihraç ettiği iki binden fazla ürün kaleminde karşılıklı vergilerden muafiyet sağlandığı, böylece ortalama gümrük vergisi oranının düşeceği kaydedildi. Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için Tayvan parlamentosunun onayı gerekiyor. Muhalefetin parlamentoda çoğunluğu bulunuyor.

YATIRIM VE ENERJİ TAAHHÜTLERİ

Ocak ayındaki anlaşmada Tayvan şirketlerinin ABD’de yarı iletken, enerji ve yapay zekâ üretimini artırmak amacıyla büyük ölçekli yatırım yapması da yer almıştı. Tayvan Yarı İletken Üretim Şirketi’nin (TSMC) daha önce açıkladığı yatırımın da bu kapsamda olduğu belirtilmişti.

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Tayvan hükümetinin de ABD’de ek yatırımlara garanti vereceğini açıklamıştı. Nihai metinde yatırımlara ilişkin ayrıntılara yer verilmezken, Tayvan’ın ABD’deki temsilciliğinin stratejik yüksek teknoloji üretim sektörlerinde yeni yatırımların kolaylaştırılması için ABD makamlarıyla işbirliği yapacağı ifade edildi.

Anlaşma, Tayvan’ın ABD’den ithal edilen birçok tarım ürününe uyguladığı gümrük vergilerini de kaldırıyor. Bazı ürünlerde ise vergi oranlarının kademeli olarak düşürülmesi öngörülüyor. ABD tarafı, Tayvan’ın otomotiv, tıbbi cihaz ve ilaç alanlarında da ABD standartlarını kabul edeceğini duyurdu.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, anlaşmanın ABD’li çiftçiler, üreticiler ve işçiler için ihracat fırsatlarını artıracağını belirterek, “Bu anlaşma, ABD’li çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar, balıkçılar, işçiler ve üreticiler için ihracat fırsatlarını artıracaktır” dedi.

ABD Nüfus Sayım Bürosu verilerine göre, 2025’in ilk 11 ayında ABD’nin Tayvan’a karşı ticaret açığı, büyük ölçüde yapay zekâ çipleri ithalatındaki artış nedeniyle keskin yükseldi.

ÇİN’DEN AFRİKA’YA SIFIR GÜMRÜK

Öte yandan Çin devlet medyası, Pekin yönetiminin diplomatik ilişkisi bulunan 53 Afrika ülkesinden yapılan ithalata 1 Mayıs 2026’dan itibaren sıfır gümrük uygulayacağını duyurdu.

Haberde, Çin’in Afrika ülkeleriyle ortak ekonomik ortaklık anlaşmalarını müzakere etmeye devam edeceği ve “yeşil kanal” gibi mekanizmalarla Afrika ihracatına daha geniş pazar erişimi sağlayacağı belirtildi. Cumhuriyet